Hodowla bażantów do introdukcji

Głównym celem hodowli bażantów w Polsce jest introdukcja do środowiska naturalnego - do łowisk. Ptaki hodowane są przede wszystkim przez prywatnych hodowców i koła łowieckie. Znikomy procent całości stanowią bażanty łowne przeznaczone do hodowli hobbystycznej i ozdobnej. Ta ostatnia od końca lat dziewięćdziesiątych cieszy się coraz większą, rosnącą popularnością. O ile biorąc pod uwagę pogłowie ptaków, drobne gospodarstwa mają charakter marginalny, o tyle jednak liczba pasjonatów stanowczo przewyższa ilość profesjonalnych hodowców. Drobne bażanciarnie mimo, iż mogą się pochwalić nie gorszą od produkcji masowych jakością i dorodnością ptaków z założenia wytwarzają materiał nie nadający się do introdukcji.

Wynika to przede wszystkim z faktu dużego oswojenia ptaków i związaną z tym utratą naturalnych instynktów, niezbędnych do przetrwania w środowisku naturalnym. Ogólnie rzecz biorąc bażanty z chowu wolierowego różnią się budową biologiczną od ptaków dzikich. Ptaki dorastające w korzystnych warunkach mają zmieniony układ pokarmowy, inaczej reagują na bodźce zewnętrzne. Przeniesione bezpośrednio do łowisk często nie wykazują wystarczających umiejętności poszukiwania pokarmu, znacznie gorzej radzą sobie z drapieżnikami, wpojone zaufanie do ludzi zwielokrotnia problem kłusownictwa. Najgorszym nie do ocenienia problemem jest utrata naturalnych instynktów macierzyńskich. Ptaki wykluwane w inkubatorach i hodowane masowo tracą wrodzone instynkty co skutkuje problemami z rozmnażaniem w środowisku naturalnym. Bażanty introdukowane do łowiska nie mają problemów z tokami ale czasami nie potrafią założyć odpowiednio gniazd, wysiedzieć jaj i wyprowadzić młode.
Dawniej hodowlą bażantów zajmowały się głównie Państwowe Gospodarstwa Rolne, duże nakłady i nienormowane wynikiem finansowym podejście do produkcji niosło nierzadko doskonałe rezultaty. Hodowle te nie były bardzo intensywne i organizowane były w systemie półotwartym lub mieszanym. System hodowli mieszany gdzie część ptaków cały rok przebywała w łowisku, część była odławiana i przetrzymywana przez zimę w specjalnych pomieszczeniach (wolierach zimowych). Trzon hodowli stanowiły jednak ptaki z lęgów sztucznych przenoszone do łowiska i mieszane z resztą populacji. Taki sposób hodowli jest jednak bardzo drogi i w czasach dzisiejszych absolutnie nieopłacalny. Z punktu widzenia rachunku ekonomicznego nieporównanie najlepsze efekty przynosi hodowla intensywna, strikte zamknięta - wolierowa. Odpowiednie podejście hodowcy w połączeniu z dostępnymi technologiami, paszami, urządzeniami oraz wiedzą naukową i licznymi publikacjami, nie rzadko daje równie dobre rezultaty liczone od strony jakości materiału do introdukcji jak i wyniku ekonomicznego całego gospodarstwa. Obecnie najlepszym i najczęstszym modelem jest hodowla bażantów łownych w gospodarstwach prywatnych. Materiał wyprodukowany w profesjonalnych, ukierunkowanych przedsiębiorstwach odbierany jest w celach introdukcji przez koła łowieckie. Taki model współpracy daje najlepsze efekty i wydaje się być najbardziej celowy.

Wartość reprodukcyjna
O wartości reprodukcyjnej ptaków decyduje częstotliwość krycia i wartość biologiczna jaj. Pod koniec sezonu reprodukcyjnego obserwuje się inwolucję jąder i zanikanie procesu spermatogenezy. Masa jaj od jednej nioski w jednym sezonie wynosi 1,2-1,6kg. Użytkowanie bażantów w chowie zamkniętym może trwać kilka lat. Kury jednoroczne znoszą więcej jaj, starsze mniej, lecz o lepszej wartości biologicznej. W indywidualnej ocenie nioski bierze się pod uwagę następujące cechy ; datę zniesienia pierwszego i ostatniego jaja, liczbę zniesionych jaj, masę jaj w 3 i 8 tygodniu nieśności, liczbę i długość serii oraz przerw w nieśności i wyniki wylęgowości. Nieśność bażantów w szczytowym okresie może wynosić nawet 80%.