Odchody na pastwiskach - nawożenie

     Codziennie, w całym okresie pastwiskowym następuje nawożenie pastwiska ponieważ pasące się zwierzęta pozostawiają swoje odchody stałe (łajniaki) i płynne (plamy moczu). Ich ilość uzależniona jest od czasu trwania wypasu w ciągu doby, wielkości (masy) zwierzęcia i jakości spasanej paszy. Na pastwiskach intensywnych ilość odchodów, zwłaszcza stałych, jest mniejsza niż na pastwiskach ekologicznych, co wynika głównie z lepszej strawności paszy (mniejsza zawartość włókna). Czas zalegania pobranej paszy w przewodzie pokarmowym zależy przede wszystkim od jej jakości, a zwłaszcza strawności. Im zielonka jest młodsza, bogatsza w liście i delikatniejsza tym szybciej jest trawiona, a ilość wydalanych odchodów niewielka.

     Krowa pozostawia na pastwisku, jeżeli wypas trwa około 8-10 godz. na dobę, średnio około 8-10, a nawet 20 kg świeżych łajniaków oraz około 8, a nawet do 20 l moczu. Zatem w sezonie pastwiskowym trwającym 160 dni ilości te wynoszą około 1,3-1,6 t łajniaków oraz 1,3 m3 moczu. Pokryte nimi powierzchnie w ciągu doby mogą dochodzić do 1,5 m2 w przypadku łajniaków i do 4 m2 w przypadku plam moczu. W takiej ilo.ci odchodów może znajdować się około: 40-50 kg N/ha, 10-15 kg P2O5 i 20 kg K2O. Różna jest zawartość poszczególnych składników w poszczególnych odchodach oraz ich wykorzystanie przez roślinność. Np. w moczu może znajdować się nawet 80% wydalanego przez organizm azotu, potasu czy siarki, natomiast w łajniakach fosforu, wapnia i magnezu. Wykorzystanie tych składników jest różne i np. azotu wynosi około 20-30%, a w najlepszym przypadku około 70% (.rednio ok. 50%).

     Aby rosnąca na pastwisku ruń mogła wła.ciwie się rozwijać i dawać dobry i warto.ciowy plon powinna być nawożona. Na pastwiskach ekologicznych, najbardziej przydatnym nawozem jest kompost obornikowy oraz inne komposty produkowane w gospodarstwie. Dopuszczalne jest stosowanie nawozów mineralnych np. wapniowych i magnezowych produkowanych z naturalnych surowców (skała bazaltowa, dolomitowa, kreda pojeziorna, wapno defekacyjne) dodawanych do kompostów, a tylko w razie konieczności do gleby. Dopuszczalne jest stosowanie doglebowo siarczanu potasu zawierającego sole magnezowe, siarczanu magnezu, siarczanu wapnia pochodzenia naturalnego, fosforytów (glinowo-wapniowych i wapniowych), kopalnianego chlorku sodu (soli kamiennej).

      Kompost obornikowy można produkować na płytach gnojowych lub specjalnie do tego celu przygotowanym miejscu, gdzie nie ma obawy występowania przesi ąkania do gleby i spływów powierzchniowych. Kompost obornikowy dojrzewa około 1 roku w warunkach dwu-trzykrotnego przerobienia. Można go stosować w ilo.ci do 10 t raz w roku lub co 2 lata najlepiej w okresie jesiennym albo wczesn ą wiosną. Na pastwiska w siedliskach wilgotniejszych najlepszą porą jest wczesna wiosna. Podobnie postępuje się w przypadku stosowania kompostów z innych materiałów. Poza kompostem obornikowym bardzo dobrym jest kompost torfowy, najczęściej z torfów niskich, wzbogacony takimi materiałami jak obornik, gnojówka

Odchody wypasanych zwierząt są naturalnym nawozem.

i różne inne materiały roślinne. Dobre komposty, przydatne do nawożenia pastwisk, można również produkować z różnych innych materiałów organicznych takich jak słoma i plewy z żyta, pszenicy, jęczmienia i owsa, słoma i łuszczyny rzepaku i innych ro.lin oleistych z rodziny krzyżowych, słoma kukurydzy nasiennej, liście buraków, marchwi, kapusty, łęty ziemniaczane, zebrane niedojady pastwiskowe, poplony czy odpady technologiczne z ro.lin uprawnych. Na pastwiska nie nadają się komposty w których składzie znajdują się odpady pochodzenia zwierzęcego np. sierść, pióra, kości, itp.! Aby utrzymać dobrą żyzno.ć gleby oraz odpowiedni udział roślin motylkowatych w runi, konieczne jest utrzymanie, a w warunkach Polski bardzo często podniesienie pH gleby do poziomu co najmniej obojętnego. W tym celu dopuszczalne jest stosowanie doglebowo mielonych skał naturalnych takich jak dolomit, mączka bazaltowa czy kreda pojeziorna. Komposty w gospodarce pastwiskowej są nie do przecenienia. Oprócz dostarczania ro.linom niezbędnych składników pokarmowych, mają tę zaletę, że nie pogarszają jakości zielonki pastwiskowej na skutek nieprzyjemnego zapachu, co występuje w przypadku stosowania obornika tylko przefermentowanego czy przefermentowanej gnojówki.